De Kijkdoostheorie

Wanneer je naar een willekeurig (pop)koor luistert, kan het je na een paar nummers opvallen dat alles over het algemeen op dezelfde sterkte gezongen wordt. Dat kan erg saai gaan worden voor het publiek.

Alles In Lagen

Wanneer ik arrangeercoaching geef, kom ik vaak op de termen ‘lagen’. ‘Denk in lagen’ zeg ik dan. Het voordeel hieraan is dat het arrangement er transparanter door gaat klinken. Het is duidelijker welke functie elke laag vervuld binnen het arrangement (een paar voorbeelden van deze functies zijn melodie, begeleiding, bas).

Als dirigent kun je ook zo naar muziek kijken. Wanneer je een (gedeelte van een) arrangement bekijkt en analyseert, zul je gaan zien dat hier ook verschillende lagen in te herkennen zijn.

Wanneer je dat door hebt is het alleen nog een kwestie van de communicatie naar het koor. En daarvoor gebruik ik soms de kijkdoos-theorie.

De Kijkdoostheorie

Je kunt koorleden namelijk vertellen dat ze op een bepaalde plek zachter moeten zingen dan de rest van de groep, maar wanneer ze hier geen reden aan kunnen koppelen zal dit niet zo snel blijven hangen. De kijkdoos is dan een mooie metafoor om te gebruiken wat je bedoelt.

Wanneer je bij een kijkdoos naar binnen kijkt, zie je verschillende elementen op verschillende afstanden. Je ziet diepte. De boom op de achtergrond zorgt voor de aankleding van het hoofdonderwerp, bijvoorbeeld een slang of eekhoorntje. Een beetje een gek voorbeeld misschien, maar zo werkt het meestal wel.

Kijken Naar Muziek

Als we dan in de muziek ‘kijken’, horen we die verschillende lagen, maar door ze een andere lading te geven kunnen ze op de voorgrond in de muzikale kijkdoos terechtkomen of juist achteraan. Er staat bijna nooit een laag op dezelfde afstand van het kijkgat met een andere laag.

Veel mensen kunnen dit soort metaforen gebruiken om beter door te hebben wat hun functie is in het geheel. Je kunt ze hierdoor helpen en het zal de uitvoering van de muziek nog beter structureren. Je zou eventueel zelfs nog kunnen overwegen om een live kijkdoos neer te zetten om iedereen te laten ervaren waar ze staan in de muzikale kijkdoos.

Wanneer je deze theorie eens uitprobeert, zou je me dan willen laten weten of en hoe het voor jou heeft gewerkt? Je kunt dan een reactie hieronder achterlaten. Ik lees ze allemaal! 😀 Alvast enorm bedankt!

Rogier IJmker
 

Rogier IJmker is sinds het jaar 2000 werkzaam in het dirigeer- en arrangeervak. Alle ervaring en kennis die hij heeft opgedaan in al die jaren wil hij nu delen via www.dirigentenacademie.nl Verder is hij dirigent van drie koren en schrijft hij arrangementen voor groepen in binnen- en buitenland, voor (semi-)professionele maar ook amateurgezelschappen.

>